Wśród obowiązków na szteli nie brakuje takich, które budzą pytania i wątpliwości początkujących opiekunów. Jednym z nich jest perspektywa dźwigania. Wielu opiekunów zastanawia się, czy podoła temu zadaniu, zwłaszcza, gdy są oni drobnej postury. Warto jednak wiedzieć, że dźwiganie „niejedno ma imię”. Niekoniecznie musi się wiązać z podnoszeniem podopiecznego, ale też na przykład z zakupami czy sprzątaniem domu. Co zatem powinna zrobić opiekunka seniora, by zadbać o swój kręgosłup? Czy praca w opiece w Niemczech to zawsze dźwiganie? Sprawdź!
Dźwiganie jako obowiązek opiekunki osób starszych
Dźwiganie nie zawsze należy do obowiązków opiekunki. Wszystko zależy od stanu zdrowia i sprawności seniora. Im podopieczny jest bardziej zależny od osób trzecich, tym większe prawdopodobieństwo dźwigania. Opiekunka seniora powinna się na nie przygotować zwłaszcza wtedy, gdy ten:
- ma ograniczoną mobilność i porusza się tylko z asekuracją,
- cierpi na schorzenia neurologiczne (np. choroba Parkinsona, stan po udarze, stwardnienie rozsiane),
- jest osobą leżącą i wymaga przenoszenia z łóżka na wózek, do toalety czy na fotel,
- nie ma siły w nogach i potrzebuje pomocy przy wstawaniu.
W takich sytuacjach opiekunka nie tylko wspiera, ale często musi realnie podnieść i przesunąć podopiecznego. Natomiast przy osobach bardziej samodzielnych wystarczy asekuracja. Będzie to chociażby podanie ręki, stabilizacja ramienia, lekkie podtrzymanie przy wchodzeniu po schodach czy siadaniu na krześle. Przy każdej z tych czynności warto zadbać o swoje zdrowie i w miarę możliwości ułatwić sobie pracę. O tym powiemy jednak nieco dalej.
Teraz skupmy się jeszcze na dźwiganiu, które nie dotyczy bezpośrednio opieki nad seniorem. Mowa o codziennych czynnościach i obowiązkach domowych, takich jak zakupy, pranie, sprzątanie czy przesuwanie mebli bądź sprzętów. Każda z tych sytuacji może skutkować przeciążeniami lub kontuzjami. Niestety, w ferworze codziennych prac opiekunka seniora często nie zwraca uwagi na ergonomię, wykonuje szybkie i nieprzemyślane ruchy. Warto to zmienić. Jeśli robisz większe zakupy, pakuj ciężkie torby do wózka na kółkach albo korzystaj z opcji dostarczenia produktów do domu. Pełne kosze czy odkurzacze można przenosić w częściach. A jeśli zajdzie potrzeba przesunięcia ciężkiego sprzętu albo mebla, dobrze jest poprosić rodzinę albo sąsiadów o pomoc. W drobniejszych czynnościach pomogą Ci domowe wózki transportowe, kosze na kółkach i ergonomiczne uchwyty.
Bezpieczne techniki podnoszenia, przenoszenia i obracania seniora
Opieka nad osobą niepełnosprawną czy leżącą to ogromne wyzwanie – także dla kręgosłupa opiekunki. Największe ryzyko urazów pojawia się przy gwałtownym, niekontrolowanym ruchu. Dlatego tak ważne jest stosowanie prawidłowych technik, które przedstawiamy poniżej.
- Podnoszenie z łóżka – najpierw zachęć seniora, aby sam obrócił się na bok i podparł na rękach. Ty natomiast ugnij kolana, utrzymuj proste plecy i nie zmieniając pozycji, pomóż mu w przemieszczeniu do pozycji siedzącej.
- Przenoszenie – warto do niego wykorzystać pasy lub deskę transferową. Jeśli ich nie ma, trzeba będzie chwycić seniora samodzielnie. Nie unoś go jednak pod pachami, lecz obejmij za biodra i kieruj ruch za pomocą nóg, nie kręgosłupa i pleców.
- Obracanie osoby leżącej – do tej czynności stosuje się metodę „bloku”, czyli przesuwanie ciała w jednej linii, aby nie obciążać barków ani bioder pacjenta. W ten sposób możesz wykorzystać ciężar własnego ciała, a nie siłę rąk.
- Podnoszenie przedmiotów – zawsze, gdy schylasz się do ziemi, ugnij nogi i trzymaj plecy prosto, unikając skrętów tułowia.
Pamiętaj o podstawowej zasadzie, która może uratować Twoje zdrowie i sprawność. Brzmi ona następująco: nogi dźwigają, plecy prowadzą ruch. Jeśli masz taką możliwość, dobrze będzie ułatwić sobie dźwiganie za pomocą sprzętu. W niemieckich domach coraz częściej można spotkać takie urządzenia, jak lifty, czyli podnośniki elektryczne. Dzięki nim można sprawnie przenieść seniora z łóżka na wózek. Działają na zasadzie zawieszenia pacjenta w specjalnym pasie, który jest unoszony za pomocą urządzenia. Inny sprzęt ułatwiający pracę opiekunce to łóżko rehabilitacyjne z regulacją wysokości. Można je ustawić tak, by pielęgnować podopiecznego bez nadmiernego wysiłku i pochylania. Dodatkowo warto mieć do dyspozycji wspomniane wcześniej pasy i deski transferowe. Umożliwiają one sprawne i bezpieczne przesunięcie pacjenta z jednego miejsca w drugie.
Jeżeli osoba starsza jest mobilna, dobrym rozwiązaniem będzie chodzik z siedziskiem. Podopieczny zyska wsparcie w chodzeniu, a jeśli się zmęczy, może usiąść. Zmniejsza to ryzyko, że opiekunka seniora będzie musiała go dźwigać w krytycznej chwili.
Jak opiekunka seniora może dbać o zdrowe plecy?
Praca w niemieckiej opiece nierzadko wiąże się z regularnym dźwiganiem. Niestety, codzienne przeciążanie kręgosłupa może mieć poważne konsekwencje. Regularne podnoszenie ciężkich obiektów, zwłaszcza w nieprawidłowy sposób prowadzi do bólów w odcinku lędźwiowym, przeciążenia mięśni i więzadeł, dyskopatii i rwy kulszowej, a także do przewlekłych napięć w karku i barkach. Nie lekceważ więc żadnych, nawet małych objawów. Jeśli pojawi się ból lub drętwienie, przerwij czynność. Staraj się też w miarę możliwości odpoczywać i stosować ciepłe okłady. Jeżeli objawy nie ustąpią, skonsultuj się z lekarzem. Możesz powiedzieć rodzinie o swoich objawach – pomogą Ci zorganizować wizytę u specjalisty.
Kluczem do zdrowia pleców, zwłaszcza w tak wymagającej pracy, jak opieka w Niemczech, jest profilaktyka. Po pierwsze, postaraj się codziennie znaleźć choć kilka minut na gimnastykę: rozciąganie, wzmacnianie mięśni brzucha i grzbietu. Warto też zadbać o ergonomię pracy. Jeżeli masz do dyspozycji regulowane łóżko i sprzęty ułatwiające opiekę, korzystaj z nich. Zawsze jednak zwracaj uwagę na to, jaką przyjmujesz postawę i unikaj gwałtownych ruchów. Do przenoszenia zakładaj wygodne, stabilne buty z amortyzacją. Jeżeli czujesz się zmęczona, zrób krótką przerwę i pozwól mięśniom na odpoczynek. A gdy masz świadomość, że podnoszony obiekt jest dla Ciebie zbyt ciężki, nie bój się prosić o pomoc. Zadbaj o swój organizm, a on odwdzięczy Ci się długoletnią sprawnością.
Dźwiganie w pracy opiekunki w Niemczech to realny i częsty obowiązek – szczególnie w opiece nad osobami leżącymi lub z ograniczoną sprawnością ruchową. Warto więc poznać prawidłowe techniki podnoszenia, korzystać z urządzeń pomocniczych oraz dbać o ergonomię codziennych zadań. Dzięki temu będziesz mogła chronić swój kręgosłup każdego dnia, niezależnie od tego, jak trudne zadania Cię czekają. Opiekunka seniora powinna pamiętać, że jej zdrowie jest równie ważne jak dobro seniora – bo tylko dbając o siebie, może dobrze wykonywać swoją pracę.