Stres to nieodłączny element życia. Towarzyszy nam w pracy, w życiu codziennym, w pokonywaniu wyzwań i spełnianiu marzeń. Wielu z nas chciałoby go uniknąć, ale niestety, jest to niemożliwe. Wiedzą o tym zwłaszcza opiekunki osób starszych pracujące w Niemczech. Ze stresem zmagają się bowiem nie tylko one, ale i ich podopieczni. Często przyjazd opiekunki jest dla nich nową sytuacją i mimo iż są na to przygotowani, emocje biorą górę. Zatem jak radzić sobie ze stresem na zleceniu i jednocześnie pomóc podopiecznemu? Przygotowaliśmy dla ciebie kilka wskazówek i metod relaksacyjnych, a także ćwiczeń oddechowych, których możesz nauczyć seniora. Zapraszamy!
Specyfika zawodu opiekunki w Niemczech
Praca opiekunki w Niemczech znacząco różni się od wielu innych zawodów. Przede wszystkim najczęściej oznacza konieczność wyjazdu za granicę na kilka tygodni i zamieszkania w domu razem z seniorem. Jako opiekunka stajesz się częścią codziennego życia osoby starszej, często przejmując rolę nie tylko pomocnika, ale również towarzysza i wsparcia emocjonalnego. Granica między pracą a życiem prywatnym bywa bardzo cienka, a dodatkowym obciążeniem jest odpowiedzialność. Opiekunka czuwa nad bezpieczeństwem seniora, pilnuje godzin przyjmowania leków, reaguje w sytuacjach nagłych i dba o codzienny komfort podopiecznego. Wiele osób starszych zmaga się z demencją, chorobą Alzheimera, ma problemy z poruszaniem się lub odczuwa przewlekły ból. To wymaga od opiekunki zrozumienia, cierpliwości i dużej dozy empatii.
Dlaczego praca w opiece jest stresująca? Powodów może być wiele, a najczęstszym jest presja czasu, zmęczenie fizyczne i poczucie, że zawsze trzeba być „w gotowości”. Brak wyraźnego podziału na czas pracy i odpoczynku sprawia, że organizm nie ma kiedy się zregenerować. Długotrwała rozłąka z rodziną i tęsknota za domem dodatkowo potęgują obciążenie psychiczne.
Warto jednak pamiętać, że podopieczny również znajduje się w sytuacji stresowej. Często jest to osoba, która z różnych przyczyn utraciła samodzielność i nagle stała się zależna od innych. Przyjazd obcej osoby, zmiany w codziennej rutynie i lęk o zdrowie powodują, że senior może czuć się bezradny i zagubiony. Swoje napięcie emocjonalne nierzadko przenosi na opiekunkę, tworząc zamknięte koło stresu, które z upływem czasu coraz trudniej przerwać.
Objawy stresu u opiekunki i seniora
Pierwsze sygnały stresu u opiekunki są na tyle niepozorne, że łatwo je przeoczyć. Czujesz ciągłe zmęczenie, które nie ustępuje nawet po przespanej nocy? Masz trudności z koncentracją, jesteś rozdrażniona drobiazgami? To pierwszy sygnał ostrzegawczy: prawdopodobnie poziom stresu w Twoim organizmie rośnie. W drugiej kolejności pojawiają się napięciowe bóle głowy, uczucie ucisku w klatce piersiowej lub płytki, przyspieszony oddech. Z czasem mogą dołączyć problemy żołądkowe, obniżenie odporności czy pogorszenie nastroju.
U seniora natomiast stres objawia się w nieco inny sposób. Podopieczny może być apatyczny, niespokojny. Zdarza się, że nie ma apetytu, gorzej śpi, a objawy chorób przewlekłych się nasilają. Pod wpływem stresu osoby starsze stają się bardziej drażliwe, zamknięte w sobie lub przeciwnie – nadmiernie zależne emocjonalnie.
Warto pamiętać, że długotrwały stres wpływa negatywnie na zdrowie psychiczne i fizyczne obu stron. Dlatego tak ważne jest jego redukowanie. Dla opiekunki mniejszy codzienny stres oznacza lepsze samopoczucie, większą cierpliwość, poprawę relacji z seniorem oraz zmniejszone ryzyko wypalenia zawodowego. Osobie starszej redukcja stresu daje większy spokój, buduje poczucie bezpieczeństwa i pozwala lepiej funkcjonować. Na dodatek obniżanie poziomu stresu nie wymaga skomplikowanych technik ani dużych nakładów czasu. Niekiedy wystarczy kilka minut świadomego oddechu, aby przerwać spiralę napięcia i odzyskać wewnętrzną równowagę.
Jak radzić sobie ze stresem? Ćwiczenia oddechowe
Ćwiczenia oddechowe należą do najprostszych, a jednocześnie najskuteczniejszych technik relaksacyjnych. Które z nich warto znać i stosować?
- Świadome spowolnienie oddechu: oddech jest bezpośrednio powiązany z układem nerwowym. Gdy jesteśmy zestresowani, oddychamy szybko i płytko, co utrzymuje organizm w stanie gotowości. Jeśli świadomie spowolnimy oddech, wysyłamy mózgowi sygnał, że zagrożenie minęło i można się uspokoić.
- Spokojny wdech przez nos i powolny wydech przez usta: ważne, aby skupić się na rytmie i wydłużać fazę wydechu. Już po kilku powtórzeniach ciało zaczyna się rozluźniać, a myśli stają się spokojniejsze. To ćwiczenie można wykonywać niemal wszędzie – w kuchni, podczas przerwy czy przed snem.
- Oddychanie przeponowe, czyli tzw. oddychanie brzuszne: polega na kierowaniu powietrza do dolnych partii płuc. Opiekunka może położyć dłoń na brzuchu i obserwować, jak unosi się on przy wdechu i opada przy wydechu. Tego typu oddychanie działa głęboko relaksująco i obniża poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu. Seniorzy często chętnie uczą się tej techniki, zwłaszcza gdy wprowadza się ją spokojnie i bez pośpiechu.
Powyższe ćwiczenia oddechowe mogą stać się wspólnym rytuałem Twoim i podopiecznego. Kilka minut spokojnego oddychania rano lub wieczorem pomaga wyciszyć emocje i buduje poczucie bliskości. Dla seniora to także forma aktywności, która poprawia koncentrację i daje poczucie wpływu na własne samopoczucie.
Wskazówki, jak radzić sobie ze stresem długoterminowo
Kontrolowane oddychanie to doskonała metoda, gdy chcesz szybko zredukować nagromadzone napięcie. Jednak do codziennej walki ze stresem potrzebne są też inne sposoby, które działają długofalowo. Warto więc przede wszystkim zatroszczyć się o swoje zdrowie. Kluczem do sukcesu będzie zdrowy, odpowiednio długi sen. Regularne pory snu, wieczorne rytuały wyciszające i ograniczenie bodźców pomagają organizmowi odzyskać równowagę. Drugim ważnym elementem radzenia sobie ze stresem jest aktywność fizyczna. Już krótkie spacery czy delikatne ćwiczenia rozciągające pozwalają zmniejszyć napięcie emocjonalne. Dobrze jest też umieć prosić o pomoc i wsparcie. Poczucie, że nie jesteś ze wszystkim sama, przynosi ogromną ulgę.
Praca w opiece nad osobami starszymi to wymagające zajęcie. Zarówno opiekunce, jak i seniorowi towarzyszy wiele trudnych emocji i napięcia. Warto więc wiedzieć, jak radzić sobie ze stresem na co dzień. Proste techniki oddechowe pozwolą w kilka chwil opanować emocje, a zdrowy tryb życia pomoże długofalowo walczyć ze stresem. A mniejsze napięcie emocjonalne oznacza większą cierpliwość, lepsze zdrowie i satysfakcję – dla obu stron.