Wiele opiekunek, które dopiero zaczynają swoją przygodę z branżą, zadaje sobie pytanie: czy będę musiała podawać leki? Opieka w Niemczech jest zagadnieniem na tyle złożonym, że nietrudno o pytania czy wątpliwości – zwłaszcza w tak delikatnej kwestii. Podopieczni to bowiem często osoby schorowane, którym chciałoby się ulżyć w bólu czy dyskomforcie właśnie przez podanie leku. Czy jednak opiekunka może to zrobić? W poniższym artykule znajdziesz odpowiedź na to pytanie. Poznasz także różnice między opiekunką domową a medyczną i dowiesz się, jakie czynności w zakresie podawania leków leżą po Twojej stronie. Zapraszamy do lektury!
Schorzenia seniorów i związane z nimi leki
Osoby starsze często zmagają się z chorobami przewlekłymi, co sprawia, że opieka w Niemczech staje się wyzwaniem. Najczęściej można spotkać:
- nadciśnienie tętnicze,
- chorobę wieńcową,
- niewydolność serca,
- cukrzycę typu 2 (często współwystępującą z nadciśnieniem i otyłością),
- choroby układu oddechowego (POChP, astma),
- choroby reumatyczne,
- osteoporozę,
- otępienia (w tym chorobę Alzheimera),
- schorzenia neurologiczne (choroba Parkinsona).
Nietrudno się więc domyślić, że seniorzy przyjmują na co dzień sporą liczbę leków. Przy nadciśnieniu są to preparaty obniżające ciśnienie, beta-blokery i diuretyki. Cukrzycy biorą tabletki (w cukrzycy typu 2) lub insulinę. W przypadku choroby wieńcowej i miażdżycy lekarze przepisują nitroglicerynę, beta-blokery czy leki przeciwzakrzepowe. U osób z chorobami otępiennymi stosuje się preparaty nasenne i uspokajające, a w przypadku chorób neurologicznych – leki stabilizujące pracę mózgu czy zmniejszające drżenia. Schorzenia stawów zmuszają do przyjmowania leków przeciwbólowych, a osteoporoza do stosowania medykamentów zapobiegających złamaniom. A warto wiedzieć, że seniorzy często zmagają się z wielochorobowością. Nierzadko muszą więc przyjmować kilka lub nawet kilkanaście specyfików o różnych porach dnia. To sprawia, że proces leczenia jest trudny, a zarówno podopieczny, jak i opiekunka mogą popełnić wiele błędów.
Opieka w Niemczech: jakie obowiązki wykonuje opiekunka domowa?
Opiekunka domowa zatrudniona w Niemczech odpowiada przede wszystkim za zapewnienie seniorowi bezpieczeństwa i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Ona też organizuje podopiecznemu dzień i wypełnia go aktywnościami. Jej zadaniem jest również przypominanie o lekarstwach, podawanie ich ściśle według zaleceń lekarza oraz pomoc w sytuacjach, gdy senior ma trudności z połykaniem czy samodzielnym sięgnięciem po leki. Może również dbać o porządek w pudełkach z lekami, pilnować terminów wykupienia recept i uzupełniać apteczkę zgodnie z zaleceniami rodziny i lekarza.
Nie może natomiast samodzielnie decydować o dawkowaniu leków, zmieniać ich ilości ani zastępować jednych specyfików innymi. Niedopuszczalne jest również samodzielne podawanie insuliny w formie zastrzyków, wykonywanie iniekcji, zmiana opatrunków wymagających wiedzy medycznej czy podawanie leków drogą dożylną. Takie czynności należą wyłącznie do kompetencji wykwalifikowanego personelu medycznego – pielęgniarek lub lekarzy. Takie czynności wykonuje za to opiekunka medyczna.
Największa różnica między opiekunką domową a opiekunką medyczną w Niemczech tkwi w wykształceniu oraz uprawnieniach. Opiekunka domowa nie posiada kwalifikacji medycznych i jej rola sprowadza się do wsparcia w codzienności, organizowania życia seniora, towarzyszenia mu oraz nadzorowania przyjmowania leków. Z kolei opiekunka medyczna (np. niemiecka Pflegefachkraft) ma prawo samodzielnie wykonywać czynności medyczne: podawać zastrzyki, zakładać kroplówki, zmieniać opatrunki specjalistyczne czy modyfikować dawki leków zgodnie z zaleceniami lekarza.
Podawanie leków u seniora mobilnego i leżącego
W przypadku samodzielnego podopiecznego proces podawania leków jest prostszy. Wystarczy przypomnieć seniorowi o przyjęciu tabletek, podać szklankę wody, upewnić się, że leki zostały połknięte i ewentualnie zapisać to w dzienniczku opieki. Można również wykorzystać specjalne pojemniki na lekarstwa z podziałem na dni tygodnia i pory dnia, co znacznie zmniejsza ryzyko pomyłki. Pojemnik zapełnia lekarz, pielęgniarka lub ktoś z rodziny, a opiekunka jedynie upewnia się, że senior zażył wszystkie konieczne tabletki. Dobrym wyjściem jest też ustawianie przypomnienia w telefonie albo alarmu w domowym zegarku. Na rynku są dostępne również specjalne urządzenia, które sygnalizują porę przyjęcia leku. Można także wprowadzić rytuały – leki po śniadaniu czy do wieczornego odcinka serialu.
Sytuacja komplikuje się w przypadku osób leżących i niesamodzielnych. Tutaj opiekunka musi pamiętać o tym, by podopieczny znajdował się w pozycji bezpiecznej do połykania leków – najlepiej siedzącej lub półsiedzącej. Trzeba więc delikatnie podnieść seniora, korzystając z klinów, poduszek lub specjalnych łóżek z regulowanym oparciem. Ważne jest, by podczas podawania lekarstwa zachować szczególną ostrożność, aby senior nie zakrztusił się tabletką czy płynem. Jeżeli osoba starsza ma trudności z połykaniem, skonsultuj się z lekarzem. Niestety, nie wszystkie leki można rozkruszyć lub podać w innej formie.
W pracy z osobą leżącą bardzo istotne są techniki podnoszenia. Zamiast szarpać i ryzykować uraz u seniora lub przeciążenie własnego kręgosłupa, warto korzystać z dostępnych w domu ułatwień. Mowa tutaj o poduszkach klinowych, materacach przeciwodleżynowych i łóżkach z elektryczną regulacją. Jeżeli nie masz do dyspozycji takich sprzętów, stosuj bezpieczne techniki podnoszenia. Najpierw przekręć seniora na bok, następnie podsuń rękę pod bark i biodro, a potem powoli przesadź go do pozycji półsiedzącej, zawsze asekurując głowę.
Podsumowanie – opieka w Niemczech a podawanie lekarstw
Podawanie lekarstw seniorowi to odpowiedzialne zadanie, które wymaga od opiekunki czujności, empatii i dobrej organizacji. Niezależnie od tego, czy podopieczny jest mobilny, czy leżący, należy zapewnić mu bezpieczeństwo i przestrzegać zaleceń lekarza. Opiekunka domowa nie ma prawa ingerować w dawkowanie leków ani wykonywać czynności medycznych. Może za to wspierać osobę starszą podczas przyjmowania lekarstw, dostosowując warunki i otoczenie do jej potrzeb. Warto wykorzystać do tego praktyczne sprzęty ułatwiające opiekę. Niezależnie jednak od tego, czy masz dostęp do urządzeń, czy też nie, dobrze jest znać techniki bezpiecznego podnoszenia i tworzyć przyjazną atmosferę, która pomoże seniorowi w zażywaniu leków. Dzięki temu codzienna opieka w Niemczech stanie się łatwiejsza i bezpieczniejsza.