Pracując jako opiekunka w Niemczech, z pewnością spotkałaś się z określeniem Pflegegrad. To słowo pojawia się w ogłoszeniach o pracę, w rozmowach z rodziną podopiecznego, a także figuruje w dokumentach. Dla wielu opiekunek, zwłaszcza początkujących, nie jest ono jednak do końca zrozumiałe. Jeżeli Ty również zastanawiasz się, czym jest Pflegegrad i czy może on jakoś wpłynąć na Twoją codzienną pracę, przeczytaj nasz artykuł. Znajdziesz tutaj najbardziej przydatne informacje i dowiesz się, jakie znaczenie ma ten system dla Ciebie oraz dla Twojego podopiecznego. Zapraszamy!
Co to jest Pflegegrad i jak działa?
Pflegegrad to niemiecki system określający stopień niesamodzielności osoby potrzebującej opieki. Został wprowadzony po to, aby realnie ocenić, jak zaawansowanej pomocy wymaga dana osoba – niezależnie od samej diagnozy lekarskiej. Pflegegrad nie jest więc równoznaczny z nazwą schorzenia, ale z poziomem ograniczeń w życiu codziennym. System obejmuje pięć stopni, od Pflegegrad 1 do Pflegegrad 5. Im wyższy numer, tym niesamodzielność seniora jest większa i tym większe wsparcie finansowe oraz rzeczowe może on otrzymać od niemieckiego systemu opieki. Dla opiekunki jest to bardzo ważna informacja, gdyż już sam Pflegegrad daje ogólny obraz tego, jak będzie wyglądał jej zakres obowiązków.
Pflegegrad opiera się na punktowej ocenie samodzielności seniora. Nie liczy się wyłącznie to, czy osoba jest chora, ale to, czy potrafi sama się poruszać, ubierać, jeść, korzystać z toalety, komunikować się z innymi i radzić sobie w codziennych sytuacjach. Pod uwagę bierze się także ograniczenia psychiczne i poznawcze, takie jak demencja, Alzheimer czy depresja. Na podstawie tej oceny ekspert przyznaje konkretny Pflegegrad, który decyduje o wysokości świadczeń oraz rodzaju wsparcia, jakie przysługuje seniorowi. Pflegegrad wpływa również na to, jakie formalnie czynności mogą być wymagane od opiekunki w ramach opieki domowej.
Aby przyznać konkretny Pflegegrad, potrzebna jest szczegółowa ocena funkcjonowania seniora. Ocenia się między innymi zdolność poruszania się, samodzielność w higienie osobistej, radzenie sobie z chorobami i leczeniem, funkcjonowanie psychiczne oraz organizację codziennego życia. Każdy z tych obszarów ma przypisaną wagę punktową. Im więcej punktów otrzyma senior w procesie oceny, tym wyższy Pflegegrad zostaje mu przyznany. Warto wiedzieć, że nawet osoby, które fizycznie są dość sprawne, ale cierpią na zaawansowaną demencję, mogą otrzymać wysoki Pflegegrad.
Stopnie niesamodzielności, czyli Pflegegrad dla seniora
Pflegegrad nie przyznaje się raz na zawsze. Może on się zmienić, jeśli stan zdrowia osoby starszej ulegnie pogorszeniu lub poprawie. Rodzina lub sam senior mogą złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie stopnia niepełnosprawności. To oznacza, że zakres obowiązków opiekunki na danym zleceniu może z czasem ulec zmianie.
Pflegegrad ustala niezależna instytucja działająca na zlecenie kasy chorych. Najczęściej jest to Medizinischer Dienst, czyli służba medyczna ubezpieczyciela. Po złożeniu wniosku o ubezpieczenie pielęgnacyjne seniora odwiedza rzeczoznawca, który przeprowadza ocenę w jego domu. Warto wiedzieć, że system ten skierowany jest do wszystkich osób, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności potrzebują wsparcia w codziennym życiu. Dotyczy zarówno seniorów mieszkających samotnie, jak i tych, którzy żyją z rodziną lub korzystają z pomocy opiekunki. Skala ta obejmuje osoby z ograniczeniami fizycznymi (na przykład jeżdżące na wózku), psychicznymi oraz poznawczymi. Oznacza to, że zdecydowana większość podopiecznych będzie posiadała jakiś stopień Pflegegrad – nawet jeśli na pierwszy rzut oka wydają się dość samodzielni. A który z nich zostanie przydzielony seniorowi, zależy od jego sprawności.
Wykaz stopni niepełnosprawności
- Pflegegrad 1 dotyczy osób, które wciąż są w dużej mierze samodzielne, ale zaczynają odczuwać pierwsze trudności w codziennym życiu. Senior z tym stopniem zazwyczaj sam się porusza, samodzielnie korzysta z toalety i wykonuje podstawowe czynności. Opiekunka wspiera go głównie w organizacji dnia, pilnuje leków, wykonuje drobne prace domowe oraz towarzyszy mu w czasie wolnym. Jest to poziom, który dla opiekunki oznacza raczej lekkie zlecenie i w miarę samodzielnego podopiecznego.
- Stopień 2 przyznaje się seniorom, którzy potrzebują nieco większej pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Do tej grupy należą podopieczni mający problemy z poruszaniem się, szybszym męczeniem się lub orientacją. Opiekunka ma za zadanie regularnie pomagać przy higienie, ubieraniu, przygotowywaniu posiłków oraz prowadzeniu domu. Nadal jednak wiele czynności odbywa się przy współpracy z seniorem, a opieka nie jest jeszcze całodobowa i intensywna.
- Pflegegrad 3 to poziom, na którym opieka staje się o wiele bardziej wymagająca. Senior jest w znacznym stopniu niesamodzielny; potrzebuje pomocy przy wielu codziennych czynnościach. Mogą pojawić się problemy z poruszaniem się, wstawaniem, a także zaburzenia pamięci. Opiekunka jest mocno zaangażowana w higienę osobistą, kontrolę leków, przygotowywanie posiłków i organizację dnia. To etap, w którym praca wymaga większego doświadczenia i dobrej kondycji psychicznej.
- Stopień 4 obejmuje osoby niemal całkowicie niesamodzielne, wymagające stałej pomocy, również nocą. Opiekunka zajmuje się pełną higieną, pomocą przy wstawaniu, zmianie pozycji, a często także karmieniem. W wielu przypadkach trzeba korzystać ze sprzętu pomocniczego. Praca przy Pflegegrad 4 jest wymagająca fizycznie i emocjonalnie, ale jednocześnie bardzo odpowiedzialna.
- Pflegegrad 5 to najwyższy stopień niesamodzielności, przyznawany osobom w bardzo ciężkim stanie. Podopieczni często są leżący, całkowicie zależni od opiekuna i wymagający intensywnej opieki przez całą dobę. Dla opiekunki oznacza to pełne przejęcie wszystkich czynności, w tym higieny, karmienia, zmiany pozycji i stałego nadzoru. Takie zlecenia powinny podejmować wyłącznie osoby z dużym doświadczeniem i odpowiednim przygotowaniem.
Co dla opiekunki oznaczają poszczególne stopnie Pflegegrad?
Od orzeczonego stopnia Pflegegrad wiele zależy – między innymi także obowiązki opiekunki. Stopnie 1 i 2 zazwyczaj oznaczają wsparcie w organizacji dnia, drobną pomoc w domu, przypominanie o lekach czy towarzyszenie seniorowi. Obowiązki są lżejsze, a podopieczny często zachowuje sporą samodzielność. Stopień 3 wymaga już większego zaangażowania opiekunki i bardziej zaawansowanej pomocy. Natomiast Pflegegrad 4 i 5 to najbardziej wymagające zlecenia. Opiekunka zajmuje się niemal wszystkimi czynnościami dnia codziennego, często pomaga przy transferach, zmianie pozycji, karmieniu i pełnej higienie. Tutaj bardzo ważne jest dobre dopasowanie zlecenia do doświadczenia i możliwości opiekunki.
Pflegegrad to nie tylko informacja o stanie zdrowia seniora, ale też realne wsparcie dla opiekunki. Przy stopniu 1 senior otrzymuje niewielkie wsparcie finansowe, głównie w formie świadczeń rzeczowych, takich jak dofinansowanie środków pomocniczych czy usług wspierających chorego. Od Pflegegrad 2 pojawia się regularny zasiłek pielęgnacyjny wypłacany co miesiąc, który rośnie wraz z każdym kolejnym stopniem. Dzięki niemu możliwe jest finansowanie dodatkowego sprzętu, takiego jak łóżka rehabilitacyjne, materace przeciwodleżynowe, podnośniki czy środki higieniczne. To wszystko znacząco ułatwia codzienną pracę.
Pflegegrad daje także jasne ramy dotyczące zakresu opieki. Opiekunka może lepiej przygotować się psychicznie i fizycznie do zlecenia, wiedząc, z jakim poziomem niesamodzielności ma do czynienia. Dobrze opisany Pflegegrad oznacza zatem większe bezpieczeństwo, mniej zaskoczeń i lepszą współpracę z rodziną seniora.